X
تبلیغات
تجربه های آموزشی - تدریس فارسی بخوانیم و بنویسیم اول ابتدایی

تدریس نگاره ها

کشف ورفع اشکالات تلفظی

یکی ازمهمترین اهداف مهارت های زبانی دردوره ی آمادگی کلاس اول یعنی هنگام تدریس نگاره ها کشف ورفع اشکالات تلفظی واختلالات تلفظی است .بدون شک در خلال تدریس با دانش آموزانی روبه رو می شوید که در تلفظ بعضی از اصوات اشکال دارند.مثلاً «  کتاب »را« تتاب » می گویند یا»کفش» را «کبش » می گویند.برخی از آنها «ج  را  ز» تلفظ می کنند مثلاً کج را کاز می گویند یا تیغه ی زبانشان  را دردهان چنان نگاه می دارند که« س  و  ش » رابینابین تلفظ می کنند وبه اصطلاح شین شینی هستند. جویده جویده حرف زدن ، لکنت روی صدایی خاص ،تودماغی حرف زدن  وغیره مواردی هستند که باید در صدد رفع آنها باشید. البته گاهی نیاز می شود برخی از این اشکالات که جنبه ی بالینی دارند رابه متخصص مربوطه ومراکز گفتاردرمان ارجاع دهید.

موارد قابل استخراج از نگاره ها

در نگاره ی اول آموزش صحیح وازه های:

پدر ،بابا،مادر، برادر،خواهر،امین ،آزاده،اتاق، پدر ،بابا،مادر، برادر،خواهر،امین ،آزاده،اتاق،قفسه،کتابخانه،مبل،در،پنجره،فرش،رادیو،ضبط،دیوار،سقف،تابلو،روسری،لباس،پا،دست،صورت،جوراب،دامن،کتاب،کتاب خواندن،میز،بشقاب،کارد،میوه،چای،کیف ،مداد،بافتنی،لامپ،پرده،جالباسی،چتر،پرده،ساعت،گلدان

آموزش رنگ ها: سبز،زرد،آبی ،قرمز،قهوه ای ،صورتی بنفش و...

محیط شناسی : روی ،زیر ،عقب ،جلو،بالا،پایین،کنار ،چپ ،راست  (البته درچهارلوحه ی اول کتاب ریاضی نیز مفاهیم مربوط به محیط شناسی کار می شود)

1-      ابتدا معلم سؤالاتش را به صورت جمله می پرسد وبچه ها به صورت کلمه پاسخ دهند.

2-      پس از برقراری ارتباط ،دانش آموزان رابیشتربه سخن گفتن تشویق می کنیم؛به طوری که دانش آموزان به مرورپاسخ های آموزگار رابا جمله هرچندگفتاری پاسخ دهند.

3-      در حین پاسخ گویی ، کلمه ها یااصواتی که بد تلفظ می شود را به کمک دانش آموزان طوری اصلاح می کنیم که باعث خجالت دانش آموزنشود.

4-      درتمرین های گوش کن وبگو ،به دوستانت بگو،ببین وبگو طوری طراحی شده اند که به تمرکز حواس،درک تصویری وتصویر خوانی ،جمله سازی ،بیان شفاهی ،تقویت حافظه می انجامد .آموزگار باید سعی کند در خلال پاسخ گویی شاگرد اشکالات تلفظی رابرطرف نماید

5-      چنانچه از دانش آموز بپرسیم در تصویر چه می بینی؟ پاسخ یک کلمه ای است : پدر ،مادر ، فرش ، میز و...

ولی وقتی پرسیده می شود پدر چکار می کند؟ پاسخ به شکل جمله است:

پدر برای امین کتاب می خواند.امین چکار می کند ؟به قصه ای که با با می خواند گوش می دهد.

6-      هدف این است که با پرسش های متوع وپاسخگویی توسط دانش آموز؛علاوه بردادن اطلاعات عمومی،دانش آموز را به حرف زدن واداریم ودر حین صحبت کردن دانش آموز به رفع ایرادات وی بپردازیم.

مطابقت تصویر با واژه وبیان شفاهی

هدف اصلی این قسمت مطابقت تصویر باواژه به طور غیر مستقیم، رفع اشکالات تلفظی تقویت بیان شفاهی ودرک تصویری است.بنابراین آموزگار باید دقت کند که به واژه ی پایین تصویر کوجک تأکید نکند ؛ هرچند دانش آموزناخود آگاه میان تصویر وشکل خطی(نوشتاری) ارتباط ایجاد می کند.واین امری طبیعی است که کلمه را همراه تصویر در ذهن خودثبت وضبط می کند.




تدریس نگاره ها

در کلاس اول دبستان

در کتاب بخوانیم  دوازده نگاره پیش بینی شده است و هرنگاره شامل یک موضوع مشخص است.هرنگاره عنوان خاصی دارد که در بردارنده ی مطالب آن نگاره است .

1-  خانواده 2- وظایف افراد خانواده  3- در راه مدرسه 4- حیاط مدرسه 5 - کلاس 6- پارک (بوستان) 7- طبیعت 8- روستا9- باغ وحش  10-  مسجد 11 –بازار 12-عید نوروز

مثلاً ًدر نگاره ی اول ( به خانه ی ماخوش آمدی) هدف کلی آشنایی با نهاد خانواده ودر کنار آن تقویت مهارت های زبانی می باشد.این اهداف به شکل جزئی تراین گونه می باشد:

1-  تقویت دقت ،تصویر خوانی وتقویت بیان شفاهی وتوجه به جزئیات محیط اطراف

2-   آشنایی با اعضای خانواده ووظایف آنها

3-  احترام گذاشتن به افراد خانواده

4-  ایجاد ارتباط مؤثر دانش آموزان با یکدیگر ومشارکت با اعضای گروه

5-  اصلاح اشکالات تلفظی دانش آموزان

6-  افزایش مهارت دست برای نوشتن ، توجه به خط زمینه، توانایی صحیح به دست گرفتن مداد

7-  توانایی تشخیص رنگ ها ومحیط شناسی  

رویکردنگاره ها از کل به جزءمی باشد بدین معنی که :

ابتدا تصویر بزرگ نگاره با هدف تشویق دانش آموزان به سخن گفتن ،خوب دیدن، تفکّر ،خوب گوش دادن پیش روی آن هاست ، سپس تصاویرکوچک زیرنگاره همراه با نام تصویر ارائه شده است .که دانش آموزان نام تصویر رابادیدن تصویر می گویند نه از روی شکل نوشتاری آن . پس تأکید بر روی تصویر است نه واژه. چون تصویر وشکل نوشتاری کلمه در مجاورت هم قرار دارد ، اتوماتیک وار ،شکل نوشتاری کلمه در ذهن دانش آموز ثبت وضبط می گردد.

از نگاره سوم به بعد واژه های ارائه شده در پایین تصویر نگاره دوبه دو بایکدیگر هم آغاز یاهم پایان هستند.ودانش آموزان موظف هستند صوت های اول یا پایان کلمه ها راتشخیص دهند ویاد بگیرندوهمچنین نمونه هایی راهم مثال بزنند.

برای مثال با نشان دادن تصاویر ازدانش آموز خواسته می شود که بگوید ،اول کدامیک از دو تصویر شبیه هم است؟ یا اول این دوتصویر چه صدایی را می شنوی؟

دانش آموز پاسخ می دهد : اول « آب » و« آزاده » مثل هم است چون اول هر دوی آنها صدای « آ » می شنوم.

برای درک عمیق تر از دانش آموز خواسته می شود که نمونه هایی دیگر رامثال بزند یا به عنوان تکلیف تصاویری نشان دهدکه اول آنها « آ » باشد مثل : ( آتش ، آهو ، آدم .....)

طبق برنامه زمان بندی هر نگاره برا ی دو روز است،یعنی در هفته سه نگاره تدریس می شود.

1-      روز اول: ساعت اول، تدریس تصویر نگاره ،تصاویر زیرنگاره وتمرین گوش کن وبگو

                   ساعت دوم، کتاب بنویسیم  و(بازی  ، یا نمایش ،یا با هم بخوانیم )کتاب بخوانیم

2-      روز دوم: ساعت اول، مرور نگاره ،ببین وبگو ، بگرد وپیداکن ، به دوستانت بگو

                   ساعت دوم : کتاب بنویسیم  و(بازی  ، یا نمایش ،یا با هم بخوانیم )کتاب بخوانیم

·    برخی  آموزگاران درمدارس ومناطق کشور با توجه به شرایط محیطی ممکن است فرصت بیشتری را به نگاره ها اختصاص دهند.

·  تمرین های گوش کن وبگو ،بگرد وپیداکن  یا به دوستانت بگو نمونه و پیشنهاد کتاب هستندوآموزگار می تواند سؤالاتی به آن اضافه کند.

·   شعر ها جنبه ی التذاذی دارند ونیازی به حفظ کردن آنها نیست.

·  تدریس نگاره با یک الگوی خاص یا روش قالبی مخصوص اجبار نیست وهر آموزگارباتوجه به امکانات وتجربه خود می تواند مطابق اهداف نگاره با شیوه های گروهی ومشارکتی ،پازل ،نمایشی وغیره به تدریس بپردازد.طوری که دانش آموزان به اهداف مورد نظر دست یابند


 


نوشته شده توسط علی رئوفی  | لینک ثابت |